Yarıyıl tatiline girilirken Öğrenci Veli Derneği (Veli-Der), Türkiye’de eğitimin mevcut durumuna ilişkin çarpıcı veriler paylaştı. Dernek, Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2024–2025 eğitim yılı verilerine atıfla, okul çağındaki en az 1,5 milyon çocuğun örgün eğitimin dışında kaldığını duyurdu.

Açıklamada, okullaşma hedeflerinin hiçbir kademede tutturulamadığı vurgulanırken, ilkokul düzeyinde 20 gün ve üzeri devamsızlık yapan öğrenci oranının yüzde 13’e ulaştığı belirtildi. Bu oran genel ortaöğretimde yüzde 27’ye çıkarken, imam hatip liselerinde devamsızlık oranı yüzde 32’ye, meslek liselerinde ise yüzde 40,6’ya kadar yükseldi.

Veli-Der, özellikle kız çocuklarının eğitimden kopuşuna dikkat çekti. Kız çocuklarında okul terk hızının arttığı il sayısının 7’den 11’e yükseldiği belirtilerek, yoksulluğun derinleşmesiyle birlikte eğitimden ilk vazgeçmek zorunda kalan grubun kız çocukları olduğu ifade edildi.

Dernek, taşımalı eğitimde yapılan düzenlemelerin de okul terkini hızlandırdığına işaret etti. Son bir yıl içinde taşımalı eğitim kapsamının daraltılmasıyla ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde yüz binlerce öğrencinin sistem dışına itildiği, yalnızca bu düzenlemeler nedeniyle yaklaşık 300 bin çocuğun okuldan koptuğu aktarıldı.

Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamasına da sert eleştiriler yönelten Veli-Der, çocukların erken yaşta iş gücüne dahil edildiğini belirtti. Açıklamaya göre MESEM kapsamındaki öğrenci sayısı son beş yılda üç katın üzerinde artarak 546 bine yaklaştı. Dernek, çocukların uzun saatler çalıştırıldığını, iş güvenliği koşullarının yetersiz olduğunu ve çocuk işçiliğinin kamusal kaynaklarla desteklendiğini savundu.

Veli-Der ayrıca, okullarda ücretsiz yemek uygulamasının hayata geçirilmemesinin eğitimde eşitsizliği derinleştirdiğini vurguladı. Dünya genelinde çok sayıda ülkede ücretsiz okul yemeği uygulamasının sürdüğüne dikkat çekilerek, Türkiye’de bu uygulamanın “tasarruf” gerekçesiyle reddedilmesinin çocukların temel haklarını zedelediği ifade edildi.

Açıklamanın sonunda, okul öncesi eğitimin parasız ve zorunlu hale getirilmesi çağrısı yinelendi. Eğitimin kamusal bir hak olduğu vurgulanarak, tarikat ve şirketlerle yapılan protokollerin sona erdirilmesi gerektiği belirtildi.