İran’ın 37 yıldır en üst karar mercii olan Dini Lideri Ali Hamaney, ABD ve İsrail’in gerçekleştirdiği saldırılarda hayatını kaybetti. 1989 yılından bu yana ülkenin dini liderliğini yürüten Hamaney, devrim sonrası İran’ın yönetim mimarisinde belirleyici rol üstlenmişti.

1939 yılında Meşhed’de dünyaya gelen Hamaney, genç yaşta dini eğitim aldı. 1960’lı yıllarda Ruhullah Humeyni öncülüğündeki Şah karşıtı harekete katıldı. 1979 İslam Devrimi’nin ardından Savunma Bakan Yardımcılığı görevine getirildi ve İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nun kuruluş sürecinde etkili isimler arasında yer aldı.

Humeyni’nin 1989’daki vefatının ardından Uzmanlar Meclisi tarafından İran’ın ikinci Dini Lideri seçilen Hamaney, bu tarihten itibaren ülkenin silahlı kuvvetleri ve stratejik karar mekanizmaları üzerinde nihai söz sahibi oldu. Liderliği boyunca İran’da yedi cumhurbaşkanı görev yaptı.

Dış politikada sert ve temkinli bir çizgi izleyen Hamaney, özellikle ABD ile yaşanan krizlerde uzlaşmadan uzak bir tutum benimsedi. Bölgesel güç dengeleri ve İran’ın nükleer programı konularında belirleyici kararlar aldı.

Yeni Dini Lider Nasıl Seçilecek?

İran Anayasası’na göre yeni dini lider, 88 üyeden oluşan Uzmanlar Meclisi tarafından belirleniyor. Üyeleri kıdemli Şii din adamlarından oluşan Meclis’in, anayasal çerçeve gereği halefi mümkün olan en kısa sürede seçmesi gerekiyor.

Ancak İran’ın mevcut güvenlik ortamı ve devam eden saldırılar nedeniyle Meclis’in toplanma sürecinin güvenlik gerekçeleriyle gecikebileceği değerlendiriliyor. Liderlik değişiminin, İran iç siyasetinde ve bölgesel dengelerde önemli etkiler yaratması bekleniyor.