Kıbrıs’ta Liderlerden BM Çerçevesine Net Dönüş Mesajı
Erhürman üçlü görüşmenin ayrıntılarını açıklarken, iki liderin siyasi eşitlik temelindeki BM çözüm parametrelerine ortak vurgu yapması süreçte yeni bir sayfa olarak görülüyor.
LEFKOŞA - Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhürman, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin Kişisel Temsilcisi María Angela Holguín Cuéllar ve Kıbrıs Rum lideri Nikos Hristodulides ile gerçekleştirdiği üçlü görüşmenin ardından, toplantıda ele alınan başlıklar ve sağlanan ilerlemeler hakkında detaylı açıklamalarda bulundu. BM tarafından yapılan resmi duyuruda ise iki liderin “gerçek amacın, BM Güvenlik Konseyi kararlarında tanımlandığı şekliyle siyasi eşitliğe dayanan çözüm” olduğunu birlikte vurguladığı belirtildi. Bu ortak vurgu, uzun süredir masada tutulan iki devletli çözüm yaklaşımından geri dönüş olarak yorumlandı.
Erhürman, toplantının üç ana gündem üzerinde şekillendiğini ifade etti: çözüm metodolojisi, daha önce başlatılmış güven artırıcı önlemler ve Türk tarafının sunduğu on maddelik öneri paketi. Cumhurbaşkanı, bazı teknik konularda ilerleme sağlandığını; Hellim/Halloumi konusunda ocak ayı sonuna kadar geçiş için mutabakat oluştuğunu, Metehan’da yedi kabinin aktif çalışmaya devam edeceğini, lisans–ruhsat işlemlerinin artık Bostancı ve Derinya’da da yapılabileceğini aktardı. Tüm geçiş noktalarında personel artışı sağlanması ve sağlık, nüfus, eğitim alanlarında daha yakın iş birliğine gidilmesi de üzerinde uzlaşılan konular arasında yer aldı.
Ancak Erhürman, atılan adımların henüz kapsamlı müzakere aşamasına geçmek için yeterli olmadığını vurgulayarak, “Siyasi eşitlik vurgusu değerlidir ancak bu, metodolojimizin yalnızca ilk bölümüne karşılıktır. Dört aşamanın tümü tamamlanmadan tam teşekküllü müzakere mümkün değildir,” ifadelerini kullandı. BM’nin en kısa sürede düzenlemek istediği 5+1 formatındaki gayriresmî toplantıya katılıma prensipte evet dendiğini fakat mevcut ilerlemenin bu aşama için yeterli olmadığını söyledi.
Taraflar görüşme öncesinde Kayıp Şahıslar Komitesi’nin (CMP) antropoloji laboratuvarını ziyaret ederek Komite çalışmalarının siyasetten bağımsız yürütülmesi gerektiğini belirtti. Rum basını ise Hristodulides’in görüşme sonrası Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile telefon görüşmesi yaparak çok taraflı toplantının hızla organize edilmesini istediğini aktardı. Rum yönetiminin 2026 AB Konseyi dönem başkanlığına hazırlanırken Ankara ile tansiyonu düşürmeye dönük bir çerçeve oluşturduğu bilgisi de basına yansıdı.
Öte yandan, üçlü görüşmeden kısa süre önce BM tarafından yapılan ayrı bir açıklamada, Erhürman ve Hristodulides’in federal temelli çözüm parametrelerine geri dönüşü birlikte teyit ettiği belirtilmişti. BM kaynaklarına göre bu ortak duruş, özellikle Türk tarafında son yıllarda öne çıkan iki devletli yaklaşımın ardından dikkate değer bir politika değişimine işaret ediyor. Diplomatik çevreler, verilen taahhütlerin somut ilerlemeye dönüşmesinin sürecin esas sınavı olacağını belirtiyor.
