Donald Trump, ABD Yüksek Mahkemesi’nin “acil durum” kapsamında getirilen tarifeleri iptal etmesinin ardından küresel gümrük vergisini artırma kararı aldı. Trump, daha önce yüzde 10 olarak uygulanan genel ithalat vergisinin yüzde 15’e yükseltileceğini duyurdu.

Yüksek Mahkeme, 6’ya karşı 3 oyla Trump’ın Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) çerçevesinde tek taraflı vergi belirleme yetkisinin Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetmişti. Kararla birlikte söz konusu “acil durum tarifeleri” geçersiz sayıldı.

Yeni Dayanak: 1974 Ticaret Yasası

Trump, yeni vergi artışının 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 122’nci maddesine dayandırıldığını belirtti. Söz konusu düzenlemenin, belirli koşullarda geçici süreyle gümrük vergisi artırma yetkisi verdiği ifade ediliyor. Ancak bu uygulamanın Kongre onayı olmaksızın en fazla 150 gün yürürlükte kalabileceği belirtiliyor.

Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamada, kritik mineraller, bazı metaller ve enerji ürünlerinin yeni tarifeden muaf tutulacağı kaydedildi.

Küresel Tepkiler ve Ticaret Anlaşmaları

Trump, yeni verginin mevcut ticaret anlaşmalarını etkilemeye devam edeceğini söyledi. ABD’nin Tayvan ve İngiltere ile yürüttüğü ticari düzenlemelerde farklı oranların uygulanacağı belirtildi.

Kararın ardından Avrupa’dan da açıklamalar geldi. Friedrich Merz, Avrupa’nın ortak bir tutum belirlemesi gerektiğini ifade etti. Hong Kong Mali Hizmetler ve Hazine Bakanı Christopher Hui ise artışı “olumsuz sonuçlar doğurabilecek bir adım” olarak değerlendirdi.

İç Politikada Baskı Artıyor

Kasım 2026 ara seçimleri yaklaşırken Trump’ın ekonomi yönetimine ilişkin kamuoyu desteğinin gerilediği belirtiliyor. Son anketlere göre seçmenlerin yüzde 34’ü ekonomi yönetimini onaylarken, yüzde 57’si olumsuz görüş bildiriyor.

Demokratlar ise yeni gümrük vergilerinin yaşam maliyetlerini artıracağını savunarak yönetimi eleştirdi. Temsilciler Meclisi’ndeki bazı Demokrat üyeler, artışın tüketici fiyatlarına yansıyacağını öne sürdü.

Trump’ın hamlesinin, hem ABD iç siyasetinde hem de küresel ticarette yeni bir gerilim başlatabileceği yorumları yapılıyor.